Leiden met een hart dat ziet #boekencast afl 42

Door Erno Hannink | De Ondernemers Boekencast

dec 06
Leiden met een hart dat ziet - Patrick Nullens boek omslag

De ondertitel van dit boek is: De bijdrage van ethisch leiderschap aan een menswaardige samenleving. De PDF van het boek is vrij te downloaden, zie de link hieronder.

De auteur, Patrick Nullens, is ethicus en theoloog, een Vlaming die in Nederland woont. Zijn interesse gaat naar de verbinding tussen zingeving, leiderschap en sociale ethiek in een economische context. Hij is bijzonder hoogleraar aan de universiteit van humanistiek in Utrecht en hoogleraar aan de evangelische theologische faculteit in Leuven. Oprichter van Institute of leadership and social ethics.

Dit boekje is de rede in verkorte vorm uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt in Utrecht op 17 sep 2021.

  1. Leiderschap een sociaal fenomeen
  2. Leiderschap en humanistiek
  3. Leiderschap en menswaardige samenleving
  4. Leiderschap en ethiek
  5. Vijf thema’s voor onderzoek, onderwijs en dienstverlening

Leiderschap een sociaal fenomeen

Terughoudendheid om leiderschap te nemen. Wie wil zich boven de ander plaatsen.

De great-man theory: leiders worden geboren, je moet ze alleen nog selecteren. De sterke man is herkenbaar aan lichaamsbouw, communicatief vermogen, dorzetting, doelgerichtheid, competitieve instelling, extraversie en intelligentie. Combineert goed met neo-charismatisch leiderschap. Succes wordt gegenereerd door een begaafde visionair, die mensen dingen laat doen, die ze uit zichzelf niet zouden doen.

De gedachte dat iemand uitzonderlijk is, een hogere ethiek hanteert, zichzelf boven de regels kan plaatsen, leidt uiteindelijk tot ernstig moreel falen. Dus de mythe van de great man and women theory moet sneuvelen zegt Nullens.

Leiderschap is uiteindelijk een geschenk van de groep, een kwestie van vertrouwen.

Definitie van leiderschap komen de volgende elementen in voor GRIPP, groep, richting, invloed, proces en persoon. Door leiderschap proberen we gripp op een complexe situatie te krijgen.

  • Groep – het is de groep die leiders maakt of breekt
  • Richting – Visie of perspectief horen bij leiderschap. Het groepsproces oms samen de visie te ontwikkelen.
  • Invloed – zonder invloed is er geen sprake van leiderschap
  • Proces- Leiderschap begeleidt het proces, het ondersteunt, volgt op, draagt mee en stuurt bij.
  • Persoon – de leider zelf, kennis, ervaring, betrouwbaarheid, en eigen belangen. Leiderschap is een roeping en competentie.

Leiderschap en humanistiek

Menswaardig leiderschap. De menselijke maat terugbrengen in bedrijven en organisatie met Europees ondernemen, met de drie V’s als kerwaarde, vakmanschap, vertrouwen en verbinding.

Phronèsis is een vorm van kennis met een morele imperatief, met inzicht in menswaardigheid en gevoel voor verantwoordelijkheid.

Leiderschap en menswaardige samenleving

Leiderschap in het nieuwe antropoceen. De mens bepaalde toekomst van de planeet. Onze economische keuzes hebben een blijvend effect op het welzijn van volgende generaties en de aarde. We beseffen dat we anders moeten omgaan met verdeling van rijkdom en de natuurlijke bronnen. We beseffen dat het bbp lang niet alles zegt over het welzijn van een samenleving en niet over de toestand van de planeet.

Groei van de betekeniseconomie (Kees Klomp en anderen) MVO en de SDGs, de donuteconomie van Kate Raworth.

De homo economicus wordt vervangen door de homo florens.

Ons morele kompas is een uiting van sociale verbeelding. 

In de huidige globale en competitieve economie is de focus op financiële groei, materiële welvaart en verlicht eigenbelang de motor voor ons economisch handelen. Moderne vooruitgangsgeloof drie nieuwe goden, wetenschap, technologie en vrije markt (kapitalisme).

Techniek heeft financiering nodig, wetenschap voedt de techniek. Techniek innoveert, wetenschap ontdekt en kapitalisme financiert succes. De nieuwe onzichtbare hand. Het WTK-stelsel heeft enorme welvaart gebracht, maar heeft ook donkere kanten.

Het kapitalisme bevrijdde de mensen van armoede en materiële beperkingen (in het Westen). Tegelijkertijd vormt het een nieuwe gevangenschap, een vervreemding waarbij de mens nietig wordt. De human resource, een klein radertje in het geheel. Mensen vervreemden zicht van medemens en natuur. Het kapitaal is de nieuwe meester en de mens is de slaaf.

De dwangmatige versnelling is het ultieme kenmerk van de moderniteit (Rosa). We worden meegezogen in de opgefokte haast. Technologie die ons meer tijd zou moeten bieden maakt ons vooral nerveus, met de plicht om gelukkig te zijn een succesvol te leven. In de competitieve markt is stilstaan geen optie, je wordt door de concurrentie uitgeschakeld.

Oplossing (Rosa) is resonantie, hervinden van kwaliteitsrelatie tussen mens en omgeving.

Leiderschap en ethiek

Ethiek van het hart veronderstelt oprechte ontmoeting, een open dialoog, en een cultuur van betrokkenheid en begrip. Moraal gaat over handelen volgens bepaalde principes. Het gaat niet alleen om het goede doen, maar ook om het goede zijn.

Ethiek is het streven naar een goed leven, met en voor anderen, in rechtvaardige instituties.

Leiderschapsethiek:

  • Wie zijn we als leidinggevende?
  • Wat is onze verantwoordelijkheid voor de ander?
  • Op welke waarden richten we ons en welke prioriteit hebben ze?
  • Wat voor instituties of structuren ontwikkelen we?

Handelen volgens het eigen geweten is niet genoeg.

Vijf thema’s voor onderzoek, onderwijs en dienstverlening

Leiderschap gericht op het belang van de ander

Een gevoel van verantwoordelijkheid voor de ander, de natuur, en de volgende generaties.

Gestalt – vier kernrollen, burger, visionair, dienaar en rentmeester.

Leiderschap en authenticiteit

Bij toename van macht en succes blijkt dat veel leiders zichzelf verliezen. Authenticiteit is vooral weerstand opbouwen tegen externe druk om succes te boeken en snel winst te maken, compromissen te maken en aandeelhouders te pleasen. Koers houden op het ware noorden.

Vasthouden aan een eigen identiteit, een eigen levensverhaal en de oriëntatie niet verliezen door externe druk, afleiding en consumptie verlangen.

Authentieke leiders zijn gewone mensen die zich bewust van eigen sterkten en zwakten, oog hebben voor de noden van anderen en een open, geïnteresseerde houding hebben.

Leiderschap en spirituele intelligentie

Het verband tussen zingeving en leiderschap. Het verlangen naar een betekenisvol leven. Betekenis creëren in ons eigen leven en in het leven van anderen.

Leiderschap en ethische deliberatie

Verhoogd reflecterend vermogen. Morele deliberatie (beraadslaging, overleg), het nemen van lastige besluiten. Wij verlaten ons steeds minder op ons menselijke beoordelingsvermogen voor het maken van keuzes.

Leiderschap en permanente educatie

  • Professionals
  • Studenten
  • Executive educatie

Nullens wil met de afdeling menswaardige economie bouwen aan een samenleving waarin ook het belang van de ander verankerd is in de nieuwe economie.

==================== 

Goldschmeding Foundation – mens, werk en economie. Sponsored ook Scaleup nation. Is ook voor het Rijnlandse thema heel interessant. Harry Hummels heeft impact investing opgezet bij de ING.

Het boek is hier direct als PDF te downloaden https://www.uvh.nl/uvh.nl/up/ZyfwvqoKwqL_Oratie-Patrick_Nullens_digitaal.pdf.

Boeken die we genoemd hebben

Luister naar deze aflevering

Beluister hier ons gesprek over het boek Leiden met een hart dat ziet. Een verrassend boek dat je een blik geeft in de verandering van de tijd. We zien dat de negatieve kanten van het neo-liberale gedachtengoed steeds duidelijker worden. Nullens geeft je een andere kiijk op leiderschap, breder dan de leiders in een tech wereld die op dit moment worden gezien als dé leiders in de wereld. Een intrigerend werk met veel verwijzingen in de footnotes voor verdieping.

In ruim een halfuur delen wij dit boek met jou. Een halfuur met kennis die je tot je neemt terwijl je wandelt, loopt of rijdt, bijvoorbeeld.

Leerpunten 

Een aantal belangrijke dingen die ik geleerd heb uit dit boek zijn:

  • Leiderschap krijg je van de groep en is gebouwd op vertrouwen.
  • Zonder invloed is er geen sprake van leiderschap.
  • De mens heeft veel invloed op de toekomst van de planeet en de volgende generaties.
  • Techniek innoveert, wetenschap ontdekt en kapitalisme financiert succes. (WTK-model)
  • Met resonantie stappen we uit de haast en druk van altijd vernieuwen, we vinden opnieuw de kwaliteitsrelatie tussen mens en omgeving.
  • Moraal gaat niet alleen om het goede doen, maar ook om het goede zijn.
  • Ethiek is het streven naar een goed leven, met en voor anderen, en rechtvaardig.
  • Authenticiteit is vooral weerstand opbouwen tegen externe druk om succes te boeken en snel winst te maken.
  • Wij verlaten ons steeds minder op ons menselijke beoordelingsvermogen voor het maken van keuzes.

Video van deze aflevering

Bekijk ons gesprek op video https://youtu.be/z_6o1X7MJn4

In deze aflevering hebben we het over het boek Leiden met een hart dat ziet boek. Nullens bouwt met de afdeling menswaardige economie aan een samenleving waarin ook het belang van de ander verankerd is in de nieuwe economie. Een zeer interessant uitgangspunt voor ondernemers die winst en betekenis combineren en een duurzame positieve impact willen realiseren, waarbij ze continu onder druk staan van de buitenwereld om te concentreren op meer winst en rendement voor de aandeelhouders. Nullens geeft inzicht op een betere omgeving waarbij hij gebruik maakt van inzichten uit verschillende stromingen.

Print Friendly, PDF & Email
Follow

About the Author

Erno is de businesscoach die ondernemers helpt om de lange termijn doelen sneller te realiseren. Ondernemers die het beter willen doen voor de planeet, maatschappij en zichzelf. Met zijn ondersteuning en tips helpt hij je dagelijkse doelen te kiezen zodat je de lange termijn doelen eindelijk gaat realiseren. Test zijn coaching een week lang gratis uit met deze code ERNOHANNINKWEEK op dit platform -> ga naar coach.me. Sluit je aan bij de community van ondernemers die iets bijzonders doen.