Zo ontwikkel je plantaardig denken in je bedrijf – Daniëlle de Jonge

Vandaag het gesprek met Daniëlle de Jonge.

Daniëlle is veelgevraagd spreker, bestsellerauteur en podcasthost. Vanuit haar expertise van klantgerichtheid en commerciële slagkracht helpt ze bedrijven om zakelijk onweerstaanbaar aantrekkelijk te zijn. Met haar nieuwste boek ‘Planeetaardige zaken’ laat ze zien dat dit uitstekend hand in hand gaat met duurzaamheid en toekomstgericht zakendoen.

Laten we beginnen…

Samenvatting

In aflevering 490 van de Decide for Impact podcast spreekt host Erno Hanink met Daniëlle de Jonge, spreker, bestseller-auteur en podcast-host, over haar nieuwe boek Planeetaardige Zaken met tips voor toekomstgerichte organisaties.

De Jonge vertelt hoe ze twee hectare akkergrond kocht en omvormde tot natuur, en hoe ze via stichting Meer Natuur (waarvan zij voorzitter is) en via Dierdonatie natuur- en dierenprojecten ondersteunt.

Ze schreef het boek om haar expertise in klantgerichtheid en commerciële aantrekkingskracht te verbinden met duurzaamheid, met focus op ‘plantaardige’ oplossingen zoals voeding, biobased materialen, composteerbare verpakkingen, gezondheid en natuurherstel.

Ze benadrukt praktische stappen, positief framen, ‘doe iets’, en dat iedereen in een organisatie invloed heeft. Ook bespreken ze betaalde versus vrijwillige impact, het belang van samenwerking tussen bedrijven en het zichtbaar maken van duurzaam gedrag.

Wat ik zoal leerde van Daniëlle:

• 00:00 intro –
• 03:35 Zo koop je een stuk akkerland om er weer natuur van te maken.
• 06:50 Stichting Meer Natuur gaat grond kopen met behulp van donateurs en crowdfunding om natuur te behouden of ontwikkelen.
• 08:55 De reden om Planeetaardige zaken te schrijven.
• 10:05 De oorsprong van het idee voor dit boek.
• 13:10 De focus van 2026 is om klanten erbij te krijgen die de groenere kant op willen.
• 15:20 Impact maken en de beleving van wat dat waard is.
• 18:50 Verdeling van werken voor een inkomen en vrijwilligerswerk voor de maatschappij, de wereld, de natuur…
• 22:45 Dit heeft ze gebruikt uit alle boeken die ze o.a. als managementboek recensist heeft gelezen bij het schrijven van dit boek.
• 26:25 De invloed die iedereen heeft en een goed voorbeeld uit de praktijk van hoe dit werkt.
• 27:45 Practice what you preach, én preach what you practice. De handafdruk vergroten.
• 32:00 Benadruk de positieve dingen die het je oplevert.
• 40:40 De bedrijven weten het, maar de argeloze consument heeft geen idee.
• 41:10 Ik wil in één generatie veranderen wat er in twee generaties kapot is gemaakt.
• 53:00 Wil je een grote transitie laten slagen, dan moet je minder bang zijn voor concurrentie.
• 54:10 De belangrijkste systeemverandering: weg gaan van het concurrentiemodel om samen verder te komen.
• 56:50 De bewuste keuzes bij de productie van het papieren boek en het weer delen.
• Dat je meer mensen meekrijgt met een positief verhaal dan met een negatief verhaal.

Meer over Daniëlle de Jonge:

• https://www.linkedin.com/in/danielledejonge/
• danielledejonge.nl
• dierendonatie.nl

Boeken:

• Planeetaardige zaken (2026)
• ‘Extreem klantgericht’ (2022)
• Human2Human: de nieuwe Klantrelatie (2015)
• Verleid de klant (2013)

Vorige afleveringen met Daniëlle:

• https://decideforimpact.com/show194/ – 18 april 2019
• https://decideforimpact.com/authetieke-zelf-verkooptechniek-danielle-de-jonge/ – 2 oktober 2015

Andere bronnen:

• Dyon Temming – Social design in een veranderend landschap
• Buitenburo – Landschappelijke en maatschappelijke ontwikkeling
• Agroforestry Netwerk Gelderland
• Stichting Meer Natuur
• Africa Wood Grow
• Land van Ons – Draag bij aan herstel van landschap en biodiversiteit
• Idealistisch en pragmatisch dansen met klanten – Liliana Rengifo
• De Ondernemers Boekencast
• Geschiedenis voor morgen – Roman Krznaric #boekencast afl 112
• De goede voorouder – Roman Krznaric #boekencast afl 53
• Hoe ga je kwetsbaar transparant ondernemen? – Anne Pleun van Eijsden
• Leontine Jacobs – The Alliance (podcast gesprek met Danielle)

Video van het gesprek met Daniëlle de Jonge

Kijk hier https://youtu.be/2mmE2BGulfU

Transcript van het gesprek

[00:00:00] Erno Hannink: Hallo en welkom bij aflevering 490 van de Decide for Impact podcast. Vandaag het gesprek met Danielle de Jonge. Danielle is veelgevraagd spreker, bestseller-auteur en podcast-host. Vanuit haar expertise van klantgerichtheid en commerciële slagkracht helpt ze bedrijven om zakelijk onweerstaanbaar aantrekkelijk te zijn.

Met haar nieuwste boek Planeetaardige Zaken laat ze zien dat dit uitstekend hand in hand gaat met duurzaamheid en toekomstgericht zaken doen. Mijn naam is Erno Hanink en ik deel mijn opgenade kennis ervaringen en expertise met jou. Ik ben een coach voor ondernemers zodat ze besluiten nemen om hun impact te groeien.

Dit was een heel mooi gesprek met Danielle waarbij ik geleerd heb over hoe je zaken doet op een manier Die plantaardig is maar ook zeker goed is voor de mens. En de dieren en alles wat er op leeft. Zaken doen met een hart voor alles wat er leeft. Laten we beginnen. Welkom in de nieuwe podcast aflevering.

Vandaag spreek ik opnieuw met Daniela de Jonge. En ik zeg opnieuw het is al even geleden maar we hebben tenminste twee keer eerder al gesproken. In 2019, 18 april was die online aflevering. En in 2015 zelfs.

[00:01:29] Daniëlle de Jonge: Ja.

[00:01:30] Erno Hannink: Dat is meer dan tien jaar geleden Danielle. Dat

[00:01:34] Daniëlle de Jonge: is grappig wat gaat dat snel.

[00:01:36] Erno Hannink: En toen kwam ik nog bij jou.

Op locatie. Zat wel in jouw kantoor. Maar nu doe ik dat tijdje vooral via Zoom. Vaak voor beide is het handiger. En bevalt mij ook heel erg goed. Dus we hebben het nu al via Zoom. En waarom nu? Nou, sowieso leuk om met je te spreken. Maar ook om van je te horen wat je allemaal aan het bezig bent. Het is natuurlijk veel veranderd in de jaren.

Maar ook omdat nu… Ja boek.

[00:02:03] Daniëlle de Jonge: Er is een… …

[00:02:04] Erno Hannink: Planeetaardige zaken net uit is gekomen. Stamvol tips voor toekomstgerichte organisaties. Nou dat is stamvol. Boy, dat is wel waar hoor. Jezus.

[00:02:16] Daniëlle de Jonge: Ja, je hebt het gelezen. Dus je kunt zeggen van… Er

[00:02:20] Erno Hannink: staat er echt heel veel in.

[00:02:22] Daniëlle de Jonge: En

[00:02:22] Erno Hannink: je ziet ook heel veel relaties met jouw vorige boeken.

Waaronder bijvoorbeeld extreem klantgericht. En human to human en verleidde klant. Dus dat is veel vanuit de marketinggedachte. Komt hier naar voren. Dus ook die link is super duidelijk. Ik wil met iets heel anders beginnen, iets wat je in het boek schreef wat me enorm raakte, omdat ik dat zelf ook al heel lang op mijn lijstje heb staan en ik heb niet echt heel veel lijstjes van dat wil ik nog doen ofzo, maar dit staat wel heel lang in mijn onbewuste lijstje zeg maar.

En dat is dat jij twee hectare akkergrond hebt gekocht en ben bezig met het omtoveren naar een meer inclusieve omgeving. Hoe kom je daarop? Hoe doe je

[00:03:07] Daniëlle de Jonge: dat? Het kwam ook op mijn pad, om het maar even zo te zeggen. Want je kunt natuurlijk niet naar een of misschien ook wel, weet ik niet, ergens naartoe gaan en zeggen, ik wil een akker kopen.

Dat werkt toch net even anders. Maar soms worden gronden willen de eigenaren het verkopen, om wat voor reden dan ook. Dus daar kwam ik, ja, dat is toch ook al wel bijna tien jaar geleden denk ik. Kwam dat op mijn pad, dat iemand dat zei. Toen dacht ik, meteen mijn gedachte was, ja, dat wil ik geen idee wat het kostte of wat erbij kwam kijken.

Maar ik dacht gewoon, ja, dit wil ik gewoon. Ik weet niet, nou jij snapt dat misschien, want dat staat ook op jouw lijstje. Ik dacht, nee ja, dat is gaaf, want dan heb je een akker en daar kan je dan natuur van maken. Want dat was wel de verplichting, zeg maar. Het moest dan natuur gaan worden. Nou, dan heb je mij meteen mee, want daar ben ik sowieso een groot voorstander van.

Dus dat, nou ja, dat duurt natuurlijk een tijdje Kopen bestemmingsplannen, noem het allemaal maar op. En uiteindelijk heb je dan een akker met van die maisstoppels want er stond mais op. En het was midden in de winter allemaal plassen water. Want het is helemaal strak aangereden door die trekkers al die jaren.

Dat je denkt, oh waar begin ik aan? Maar goed, dat dat. En dan maak je met mensen die er het verstand van hadden toen al. Ik kan er inmiddels ook veel verstand van. Maar toen nog niet. Maak je een plan van wat gaan we doen? We gaan het poel graven. En we moeten dat soort bomen en struiken. Want dat is hier inheems.

Dus daar heb je hier de insecten en de dieren voor. We moeten open delen in. En zo ga je dat dan een beetje vormgeven. En ook letterlijk vormgeven met handschoenen aan boompjes planten. En boompjes zijn dan boompjes van… Het is een beetje een onhandige uitleg. Op wat beeld zie je, dat zijn gewoon sprietjes.

En dat wordt dan een boom. En dat is nu natuurlijk. Zijn het ook bomen? En ik heb in de achterliggende jaren enorm veel geleerd over de natuur daardoor. Dus omdat je het natuurlijk van heel dichtbij meemaakt. Waarom doen bomen het wel of niet? Waar worden ze gelukkig van of wel of niet? En dat sommige soorten dus niet aanslaan omdat het te nat is op dat deel.

Dan moet je weer wat anders. Dus het is gewoon eigenlijk, je bent er altijd mee bezig Maar je bent er ook weer nooit mee bezig Want de natuur doet haar ding. Maar je kijkt natuurlijk wel, hoe kan ik het zo mooi mogelijk… Hoe kan ik de natuur zo goed mogelijk helpen, ondersteunen zodat het ook echt iets wordt?

Dus ja, ik zou willen dat ik ervoor betaald kon krijgen Dan werd het mijn baan zeg maar. Dat je zoiets kan doen. Ja, dat is gewoon echt heel gaaf.

[00:05:36] Erno Hannink: Ik weet dat ik zit in het netwerk van de Inner Development Goals.

[00:05:40] Daniëlle de Jonge: En

[00:05:41] Erno Hannink: in de Achterhoek organiseren wij bijeenkomsten elke maand.

[00:05:46] Daniëlle de Jonge: En

[00:05:46] Erno Hannink: Dion Temming dat was een van de personen die medeoprichter was van onze Achterhoek hub en die is medeoprichter van Agroforestry dus die wordt voor betaald die doet het dat

[00:05:59] Daniëlle de Jonge: kan

[00:06:02] Erno Hannink: gewoon voor hem was het heel veel pionieren voor de duidelijkheid en dat komt ook echt opnieuw vanzelf maar nu merkt hij toch wel dat er echt vaat in komt en het is supermooi om te ontdekken hoe je niet alleen in jouw geval naar je eigen stuk akkergrond nadenkt maar ook nadenkt van hoe zouden meer mensen dit kunnen doen hoe zouden boeren dit kunnen transformeren

[00:06:23] Daniëlle de Jonge: precies ja want Agroforestry is natuurlijk echt ook voor akkerbouwers, veehouders en dergelijke die daar iets mee willen nou maar dat is ook zo, want je kunt natuurlijk minstens ik niet in ieder geval met mijn bankzaldo kan niet oneindig veel grond kopen zou ik maar zeggen, dat wordt toch een beetje duur maar het is denk ik ook heel mooi als je anderen daarmee kunt helpen en inspireren ja Dus ergens zit bij mij nog een idee van ik ga hier gewoon een website of een sub-stack over maken.

Om mensen helemaal mee te nemen te laten zien hoe gaaf het is. En aanhaakt op wat jij zegt, eind vorig jaar is de stichting Meer Natuur opgericht. Daar ben ik voorzitter van. En ons doel is dus ook om in het land grond te kopen. Met behulp van donateurs, met crowdfunding, al dat soort dingen. Om dus ook meer natuur te ontwikkelen.

Ofwel te garanderen dat de natuur blijft. Dus dat je bestaande natuur koopt. Dus er zijn wel mogelijkheden Dat is dan ook vrijwilligerswerk, dus daar verdien ik ook niks mee. Maar het verdient wel in waarde is het wel heel waardevol Word je heel rijk van, zeg maar. In wat je ervoor terugkrijgt aan kennis en beleving.

Maar Agroforestry, ja heel interessant, staat ook wel in mijn boek inderdaad. Sprak Urgenda daarover, die zijn er ook mee bezig. Dus meerdere partijen helpen op die manier om ook de akkers, de weilanden en dergelijke wat biodiverser te maken op die manier.

[00:07:44] Erno Hannink: Ja

[00:07:44] Daniëlle de Jonge: een

[00:07:45] Erno Hannink: deel van, in principe altijd 10% van mijn omzet aan het eind van het jaar, dat probeer ik, of eigenlijk het begin van het volgende jaar, want dan weet je precies hoe het met het officieel zit.

Dan gaat het naar, voor mij eigenlijk altijd drie dingen, waarvan één… Dus Kenia, bossen bouwen, dat is een Nederlander die dat hier opzet, Rotterdam, die dat organiseert. Hoe heet dat nou weer? Ik ben het even kwijt dan zal ik het in de show notes vermelden. En de andere is Land van Ons Dus elk jaar koop ik weer wat grond bij Land van Ons Op die manier ook, dat is eenzelfde soort initiatief.

Ja zij

[00:08:20] Daniëlle de Jonge: maken er echt landbouwgrond van, tot en met dat het biologische landbouwgrond is.

[00:08:24] Erno Hannink: Ja dat is ook een soort natuur, in ieder geval een andere manier van werken. Dat we niet allemaal bezig zijn met vlees en voer van vlees produceren maar dat we neerdenken aan hoe kunnen we meer plantaardig eten. Dus dat zijn wel onderwerpen waar ik ook mee bezig ben.

Dus het boek heeft natuurlijk veel elementen die ik voorbij zag komen. Oh ja, dat doe ik, dat is interessant. Dus dat is heel erg leuk. Wat was voor jou, want je bent natuurlijk een tijd geleden al begonnen met het schrijven van het boek. Maar wat was voor jou de reden om dit boek te gaan schrijven? de dit boek schrijven

[00:08:55] Daniëlle de Jonge: Nou, je noemde net mijn andere boeken, dus die gaan over klantgerichtheid, over ik sla het even heel plat, hoe kom je aan je klant, hoe hou je ze binnen, op een hele fijne manier voor de klant het is niet de harde saleskant, daar heb ik wat minder mee, of niks mee, maar privé was ik dus al heel lang bezig met natuur aanleggen, ook mijn leefstijl is ook behoorlijk duurzaam in die zin, ik denk heel goed over wat ik consumeer en vervoer en al dat soort dingen.

En op een gegeven moment dan, even tussen aanhalingstekens dan wringt dat een beetje, dan ben ik in mijn werk allemaal aan vertellen, nou zo word je nog succesvoller zo verdien je nog meer geld, dat overdrijft een beetje, en thuis kom ik, trek mijn hakken uit, mijn kaplaars aan, dus op een gegeven moment denk ik, ik mis dit stuk in mijn werk, terwijl er hartstikke veel bedrijven zijn, die ook best wel iets op het gebied van duurzaamheid willen worden, niet ieder bedrijf hoeft donkergroen te worden, dat zou leuk zijn, maar laten we realistisch blijven *** Ik denk, ja, maar al die bedrijven willen best wel zien ook dat er iets moet gebeuren.

Dus dat liep al een hele tijd in mijn hoofd van, hoe kan ik nou in mijn werk dit wat meer terug laten komen? Via de lezingen die ik geef, strategie-sessies, dat soort dingen. En toen ontstond, ja, ik ben een boekenschrijver. Dus toen ontstond ineens het idee, nou, dan ga ik daar een boek over schrijven. Hoe bedrijven dus duurzamer kunnen worden, maar dan wel heel specifiek gericht op wat de plant kan doen voor de planeet.

Zo noem ik het eventjes. En dan kun je dus denken, je noemt ook al voeding, want dat is natuurlijk plantaardig Voeding is een grote transitie waar je veel impact mee hebt. Maar bijvoorbeeld ook materialen biobased materialen of verpakkingen die composterbaar zijn. Schifvrij werken is denk ik nu heel erg in de media ook een item.

Gezondheid is heel belangrijk. En ook je natuurherstel Dus al die elementen het gaat eigenlijk altijd ergens over planten. Of je er nou een verpakking van maakt of je plant letterlijk een plant, een boom. Of je eet hem op. Dat kan natuurlijk ook. Dus daar dacht ik, daar wil ik het bedrijf mee helpen. En wat jij zegt, je herkent veel in het boek.

En dat krijg ik ook terug van meer mensen. Die natuurlijk al veel verder zijn, privé of zakelijk met het doel doen. Maar even zo te noemen. Dus het boek is leuk om te lezen. En dan denk je, oh, dan haal ik wat ideeën uit. Maar juist die bedrijven die denken, ja, we willen wel iets. Maar hoe krijg ik mijn medewerkers mee?

Hoe vind ik klanten? Of hoe neem ik mijn klanten mee? Daar is het boek nog veel waardevoller voor. Want die kunnen echt aan de slag met al die tips. Dus die kunnen dan stappen of stapjes zetten. Maar doe in ieder geval iets. Dat is altijd mijn boodschap Doe iets. Want als een heleboel bedrijven iets doen.

Dan gebeurt er meer dan wanneer één enkel bedrijf alles goed gaat doen. Dat is ook weer zo. Dus ja, de zakenmarkt is wel mijn wereld Zeg maar zakelijk ook dan, voor mijn bedrijf. Dus die snap ik. Daar kan ik iets mee. En zo ontstond dat idee. Dus eigenlijk wat je noemde ook. En mijn oude expertise. Ja, dat is nog steeds mijn expertise natuurlijk.

Maar die zit er heel sterk in. Hoe overtuig je anderen van jouw aanbod. Van jouw ideeën Hoe maak je jezelf zakelijk onweerstaanbaar aantrekkelijk. Zodat anderen met je meebewegen. Samenwerken of klant worden of wat dan ook. Maar dit is dan heel specifiek gericht op. Oké maar wat ga je doen. Om, nou ja, voor het klimaat Of voor de natuur.

Of voor wat je ook. Voor de dieren. Voor je gezondheid. Noem maar op. Ja. Dus zo ontstond het. Nou ja, toen was het er. Nou ja, toen was het er niet ineens Maar toen was het er. Ja.

[00:12:17] Erno Hannink: Het was er zeker niet ineens Als je nu kijkt naar de verandering dan van jezelf. Want het boek is nu net uit. Maar jouw werk is vooral presentaties geven.

En met bedrijven aan de slag gaan. Zie je nu een verandering van je werk? Of komt dat nu puur door het boek Of heb je ook nog steeds best wel… En vraagstukken op het, nou niet het oude, maar op je traditionele

[00:12:40] Daniëlle de Jonge: werk.

[00:12:41] Erno Hannink: Ja je oorspronkelijke werk.

[00:12:43] Daniëlle de Jonge: Ja jawel En ik vind mijn werk ook heel leuk. Lezingen geven zijn heel leuk.

Strategiesessies zijn heel leuk. Dus dat heb ik gelukkig wel, ja. Want anders wordt het ook een beetje lastig. Maar ik ben natuurlijk wel aan het kijken. Het boek is er net een aantal maanden, dus dat is nog vrij kort. Van hoe kan ik meer bedrijven helpen die dus die groenere kant op willen. Die met duurzaamheid en daar kan ik natuurlijk lezingen over geven in relatie tot of klantgerichtheid.

Maar bijvoorbeeld ook, wat kun je allemaal doen? Waar begin je dan? En hoe zet je het vliegwiel aan? Dus dat is wel mijn focus van dit jaar. Om ook te kijken van hoe kan ik die kant ook in ieder geval erbij gaan nemen. Ik hoef niet per se niks meer over plantengerichtheid te zeggen. Want dat zou ik enorm gaan missen.

Maar het is natuurlijk leuk als bedrijven dan ook dat stuk over planeetaardige zaken omarmen. En daar iets mee willen. Al is het maar in de betering wat dingen veranderen. Of nou ja, we noemen dat een paar dingen. Al willen ze maar hun eigen agroforestry gaan sponsoren. Bijvoorbeeld.

[00:13:41] Erno Hannink: Je

[00:13:42] Daniëlle de Jonge: kunt zoveel doen.

Dus met daar de ideeën over delen De tips overgeven Hoe pak je het aan. En vooral ook hoe neem je je collega’s mee. Want jij kan een briljant idee hebben. En dan zie je alle collega’s met z’n armen over elkaar. Daar gaat niks worden. Of dat vind ik niet nodig. Of gebeurt gewoon. Dat gewoon het dagelijks leven.

Zo krijgt iemand toch enthousiast. Dus ik denk dat het met elkaar verweven gaat worden. Zo zie ik dat voor me. En misschien kom ik wel nog iets heel anders tegen. Want mijn netwerk is ook veranderd in het achterliggende jaar. Door het schrijven van dat boek. Waarvan ik denk van dat is ook een hele toffe uitdaging.

Of iets wat ik kan met mijn expertise. Zodat ik daar misschien ook in meestap. Dus ik zie mezelf wel meerdere sporen bewandelen Dat vind ik zelf ook leuk. Meerdere dingen doen. Als het maar in de kern altijd neerkomt op zakelijk aantrekkelijk zijn. En anderen in beweging krijgen. Dat is wel het idee. In

[00:14:36] Erno Hannink: het gesprek met Liliana had ik daar ook over en zij noemde het vooral dat zij dus nu in haar academy zijn ze professionals aan het opleiden, dat die mensen ook echt professioneel worden, omdat ze merkt dat de markt ergens het gevoel heeft, oh je werkt aan duurzaamheid, je bent bezig met hele goede dingen doen voor de maatschappij, dat bedrijfsgevoel, dat mag niks kosten.

Jij vraagt daar geen geld voor waarschijnlijk weet je dat idee, zie jij dat ook in jouw werk, want je hebt natuurlijk een hele mooie duidelijke vergelijk, want je hebt natuurlijk heel veel bedrijven die heel graag meer klanten willen en dat dan op een goede manier organiseren en je hebt nu je nieuwe

[00:15:12] Daniëlle de Jonge: beeld

[00:15:14] Erno Hannink: van deze wereld, zit daar werkelijk voor jou een verschil in hoe zij omgaan met wat het waard is, het werk wat we leveren?

[00:15:23] Daniëlle de Jonge: Ik denk, maar dat kan ik nog niet helemaal goed staven. Maar wat ik wel een beetje proef is, de bedrijven die willen, dus die intrinsiek die motivatie hebben van wij gaan iets veranderen die snappen ook wel dat daar gewoon geld tegenover staat. Je huurt mensen in met een bepaalde expertise, dus daar betaal je ook voor.

Voor de bedrijven die het idee hebben van, nou ja, we doen het omdat het moet, even heel flauw gezegd die zitten misschien wel wat meer, dat merk ik ook wel in het, nou dat kan je dan ook wel voor weinig doen, of voor een rijstkostengroening en een bos bloemen, dat gevoel een beetje. Ja en wat ik ook wel merk al een aantal keer is van, ja, maar hoe minder het kost, hoe meer bedrijven dan komen en dan kunnen we ze helpen Dan denk ik, ja, maar ja, zijn allemaal ondernemers die je uitnodigt die kunnen heus wel een bedrag betalen voor een event.

Dus dan maken ze eigenlijk vanuit de organisatie al de aanname van, ja, als we maar voor heel weinig iets doen, dan komen er veel mensen, dan hebben we veel impact. En daar ben ik het dan niet mee eens, niet zozeer omdat dat dan mijn tarief is. Maar als je iets echt wil, je bent ondernemer of je bent gewoon een gevestigd bedrijf dan betaal je daarvoor.

Dus ik denk dat het beide wel voorkomt hoor. Maar er zijn natuurlijk ook wel start-ups te bedenken en ook minder en niet start-ups gewoon gevestigde bedrijven waar gewoon heel goed geld verdiend wordt, terwijl ze iets heel duurzaams doen. Die zijn er ook genoeg. Dus ja, het is even afwachten maar ik zeg wel eens hoor, als mensen vragen, wat ga je doen?

Ik nou volgens mij als je vrijwilligerswerk doet, dan heb je per definitie superveel impact. Maar ja dat is een beetje lastig boodschappen doen en zo, die hypotheek betalen. Maar daar, dat is wel waar. Soms zie je wel vrijwilligerswerk. En dan denk ik, ja, hier heb je gewoon direct één op één, zie je het effect van wat je doet.

Maar je doet het erbij, omdat het niet betaald is, om een of andere reden. Dat is wel heel zonde, maar dat draait aan de andere kant ook de halve maatschappij weer op, vrijwilligers. Dus ik kan nog niet heel erg gestaafd fundeert zeggen, nou ja, als je iets goeds doet, dan mag het niks kosten. Maar ik merk wel die bewegingen soms dat het, wat jij zegt, oh je wil iets goeds doen, nou dan kan het ook wel voor een bedankje en zoiets dergelijks.

Nou, daar moeten we dan met z’n allen natuurlijk duidelijk in zijn verdien, maar zo werkt het niet. Als jij waar wilt, dan staat er ook iets tegenover.

[00:17:47] Erno Hannink: Nee, ik werk daar zelf dan niet heel erg goed aan mee, moet ik dan eerlijk herkennen.

[00:17:50] Daniëlle de Jonge: Oh, in bos bloemen? Nee,

[00:17:53] Erno Hannink: Een bos bloemen sowieso niet. Een fles wijn ook niet. Maar wat ik doe, mijn coachingswerk, daar verdien ik mijn brood mee.

Dus ik coach ondernemers en dat is hoe ik mijn geld verdien. Mijn inner development goals werk, dat is mijn bijdrage aan maatschappij. Dus ik organiseer dingen, ik wil dat van de grond krijgen, het initiatief. Ik wil mensen samenbrengen, ik wil dingen ontwikkelen. En dat doe ik allemaal vrijwillig omdat ik wil dat dit groeit, dat dit zich ontwikkelt in het geheel.

Dus dan is dat voor mij een bijdrage die ik lever en die ik voor niets doe. En dus nu werd ik bijvoorbeeld gevraagd om een stuk te vertellen over IDG’s voor de vrijwilligers, bijeenkomsten van allerlei vrijwilligersorganisaties binnenkort. En dat doe ik.

[00:18:33] Daniëlle de Jonge: Want

[00:18:33] Erno Hannink: ik denk dat het interessant is als die mensen weer horen over de innerlijke ontwikkeling van mensen.

En wat dat voor een bedreiging kan zijn voor de inner development goals. En dus ik denk dat er soms wel botsen met mensen die in diezelfde wereld daar geld mee verdienen.

[00:18:47] Daniëlle de Jonge: Ja want wat jij doet, doe ik ook. Ik verdien natuurlijk gewoon geld met mijn lezingen al dat soort dingen. En ik doe enorm veel vrijwilligerswerk.

Soms bijna meer in een week dan dat ik gewoon werk, zeg maar in een aantal uren. Dat vind ik ook heel belangrijk. Maar ik trek dat wel uit elkaar. Dus als iemand mij nu zeg maar wil boeken voor een lezing over klantgerichtheid bij een groen bedrijf ik noem maar wat. Dan denk ik ja, maar dat is mijn gewone werk.

Daar ga ik niet voor uit te doen. Misschien nog wel voor een goed doel als dat doel heel dicht bij mijn hart ligt. Maar inderdaad mijn vrijwilligerswerk is geen lezingen geven. Dat is weer iets heel anders. Daar zie ik zeker een verschil in. Ik zou zeggen, tegen iedereen doe vrijwilligerswerk. En dan niet alleen maar achter de bar bij de tennisvereniging.

Het is maar echt iets voor de wereld De maatschappij mensen, dieren, natuur. Dat is mijn standpunt als ik mijn echte werk doe. Zo noem ik mijn echte werk, lezingen dat soort dingen. Dan vind ik ook dat ik daarvoor betaald mag krijgen. En natuurlijk doe ik dat wel eens een keer voor heel weinig of niks Maar het is altijd voor echt een goed doel.

[00:19:50] Erno Hannink: Want je bent voorzitter van een aantal stichtingen.

[00:19:54] Daniëlle de Jonge: Ja, twee. Van meer natuur dan, die we net al kort noemden. En van dierendonatie. Dat is het crowdfundingsplatform voor dierenasielen, wildopvangen, dierenambulances. Dat soort dingen.

[00:20:07] Erno Hannink: Maar

[00:20:07] Daniëlle de Jonge: daar zie je gewoon echt één op één die impact. Ik zet een project online, want ik doe ook nog een beetje een uitvoering.

Dat ik hartstikke leuk. Dat wordt behaald en dan weet je gewoon, oké die dieren krijgen nu, omdat ik dat project online heb gezet, krijgen zij wat ze nodig hebben. En ja, dat weet je, veel waardevoller kan je niet hebben. Dus daar stop ik ook met liefde veel tijd in. Ja. En

[00:20:28] Erno Hannink: het grappige is, ik denk ook dat dat dus heel veel oplevert voor jezelf.

Het een bijna egoïstische job die je op dat moment levert. Het is gewoon van heel goed gevoel.

[00:20:39] Daniëlle de Jonge: Ja, ik ben gewoon zo blij dat ik dat kan doen. En je krijgt ook natuurlijk die reacties van die vrijwilligers. Want er zijn bijna alleen maar vrijwilligers bij dat soort organisaties. Die zijn ook superblij. En ik denk, ja, maar dit is toch gewoon fantastisch Dat is inderdaad dan op zo’n moment leuker dan dat je denkt, nou, ik kan weer een factuur sturen.

Maar dat, ja, nee. Ja, daar zou ik nooit geld voor vragen. Het is te leuk.

[00:21:02] Erno Hannink: Ja, eens.

[00:21:03] Daniëlle de Jonge: Ja.

[00:21:04] Erno Hannink: Jouw boek is opgedeeld en je zei het al. En ik moest daar een beetje aan wennen. En ik ben altijd transparant. Dit soort dingen. Is dat het eigenlijk vooral gaat voor planten En dat is natuurlijk de titel. Plantaardige zaken en planeetaardige zaken.

Wat op sommige momenten denk ik, je zou hier diep op in kunnen gaan. Of wat breder moet ik zeggen, juist Wat breder in kunnen gaan. Omdat dat dan wat meer richting geeft over hoe je dat anders zou kunnen organiseren. Dan alleen op een plantaardige manier. Maar goed, aan de andere kant. Het is natuurlijk ook een duidelijke afbakening.

kiest. Omdat je uiteindelijk is. Is het onderwerp ook zo groot

als

[00:21:41] Erno Hannink: je eenmaal met mensen in gesprek komt dat je alle kanten opholt en als je jouw focus houdt is het natuurlijk super handig het wordt plant heb je uitgedokterd het acronym in je boek in model ja

[00:21:53] Daniëlle de Jonge: dat

[00:21:54] Erno Hannink: is allemaal heel erg marketing technisch goed in elkaar jij leest voor jou werk recentiste van management boek lees je enorm veel boeken sterker nog je hebt nu nog met iemand anders zelfs een bedrijf opgericht hoe jij mensen die misschien een boek willen schrijven of ideeën de wereld willen brengen helpt wat heb je nu gebruikt van Al die inzichten die je in de afgelopen jaren hebt gelezen met al die boeken die je hebt gelezen in het schrijven van je eigen boek.

[00:22:23] Daniëlle de Jonge: Nou, even één klein uitstap, want je zegt je hebt het gericht op de plant, dat klopt Omdat ik juist niet een heel breed duurzaamheidsboek wilde schrijven. Van oh, doe iets met energie. Dan wordt het zo complex. Ik heb hiermee getracht het juist heel concreet te maken Je gaat kijken naar één van de dingen die je interessant vindt en dan kun je er altijd iets mee vervangen door iets met planten.

Dus dat was inderdaad een bewuste keuze. Ja, dat is een goede vraag wat ik heb gebruikt. Want ik lees inderdaad veel. Niet alleen maar voor managementboeken. Maar sowieso vind ik zakelijke boeken heel interessant. Ik was ook twee jaar zat ik in de jury voor de managementboek van het jaarverkiezing. Dan lees je ook boeken totaal buiten je eigen interessegebied.

Ja, daar leer je superveel van. Dus dat, ik denk, ja, ik weet niet of ik dat specifiek geleerd heb. Waar ik heel erg bewust mee bezig ben, is wel die praktische kant. Dat het niet een hoog overboek is met alleen maar theorieën en onderzoeksresultaten. En vervolgens dat je denkt als lezer, ja, hartstikke leuk.

Maar nou weet ik nog niks Dus dat vind ik zelf dan ook in boeken altijd wel leuk als ik er iets mee kan. Dat er vragen worden gesteld Of dat je, weet ik het voor mij, wat invulbladen hebt in zo’n boek waar je iets mee kunt. En ik heb wel… Maar dat is dan misschien de kennis die gewoon gaandeweg die jaren is ontstaan door het vele lezen.

Ook echt wel gekeken van ja, hier moet ieder bedrijf iets mee kunnen. Niet alleen de leuke zzp’er die denkt, ik ga voortaan alleen nog maar vierden en lunchen met mijn klanten. Maar ook de multinational moet hier iets aan hebben. En daar werkt het natuurlijk totaal anders in hoe je mensen meekrijgt wat je doelen zijn, budget, noem het allemaal maar op.

En dat heeft mij denk ik wel enerzijds door de boeken veel kennis heb ik daarvan opgedaan Maar ook wel door mijn werk, want ik kom ook, soms coach ik inderdaad de zzp’er. Maar mijn lezing en zo is natuurlijk soms voor het mkb, maar ook op de grote bedrijven op events. Dus je moet op een gegeven moment heel goed kunnen schakelen van wat heeft deze partij nodig?

Waar kan die iets mee? Dus dat zie je er denk ik wel in terug. Voor iedereen geschikt is. Als je maar iets wil met het groen doen.

[00:24:31] Erno Hannink: Naast deze gesprek heb ik ook met Tom van Lubbe een boekenpodcast. Elke twee weken lezen we een boek en bespreken we het twee. Dus ik heb ondertussen ook veel boeken gelezen.

Daarnaast lees ik nog steeds even boeken. En dus je leert door het lezen veel van boeken. En door Tom, die heeft veel met geschiedenis. Ik kom ook met boeken die ik anders zelf nooit had gekocht. Het is ook heel leuk dat je met aanraking met verhalen met onderwerpen komt. Omdat je jezelf niet in te doen had gekozen.

En wat je zegt die hoog overboeken. Dat je veel theorie en uiteindelijk denkt van wat kan ik hier nu mee? Dan heb ik het gevoel van voor wie heeft de auteur nou eigenlijk het boek geschreven? Wat willen ze ermee bereiken? En dat heb ik bij jou niet het gevoel van. Dat is

[00:25:11] Daniëlle de Jonge: vrij duidelijk wat het doel is.

Het is wel interessant die theorie Dat zit er natuurlijk ook wel achter. Want ik heb ook aan research, hou op schei uit, daar kan hartstikke veel tijd in zitten. Ik denk, ja, maar als je dat wil lezen, dan moet je gewoon daar een boek over lezen. Of een cursus over volgen. Dan krijg je echt die hele verdieping om een model helemaal uit te diepen.

Of een dwarswetenschap. Ja, dan ben ik niet de juiste om dat te schrijven. En daar is ook al veel over geschreven.

[00:25:40] Erno Hannink: Ja, vast. En toch, soms denk ik dat er nog steeds heel veel behoefte is aan informatie bij mensen.

[00:25:46] Daniëlle de Jonge: Ja, precies. En dan is het ook mijn stijl denk ik. Mijn presentaties ook. Dat gewoon praktisch.

Weet je, het is leuk, energie. Maar je kunt er wel iets mee. Want dat is wel de bedoeling natuurlijk.

[00:25:56] Erno Hannink: Wat zou… We hebben het al een paar keer gezegd. Er staan heel veel tips in, hè? Er zit een duidelijk plan in het boek. Plant. Maar wat zou jij willen… Het belangrijkste wat de lezer met je boek doet. Wat is het ene ding waarvan je hoopt dat mensen met je boek doen?

[00:26:15] Daniëlle de Jonge: Nou, ik denk dat het belangrijkste is dat een lezer beseft van ongeacht wat mijn functie is, ongeacht wat voor soort bedrijf ik werk, ik heb invloed ik kan iets veranderen als ik het slim aanpak. Nou, daar staan dan een heleboel tips over in. Je hoeft niet de directeur te zijn of de sustainability manager of iets dergelijks.

Er stond toevallig bij mijn uitgever Boom, daar is een van de marketingmedewerkers die eet veganistisch. En dus voor haar werd altijd, als er gebak werd gehaald, een veganistisch gebakje gehaald. En zij heeft het dus voor elkaar gekregen, of tenminste niet eens bewust maar dat is zo gegroeid, dat nu standaard al het gebak is veganistisch, wat ze daar eten.

Ze eten veel taartjes en zo. Denk ik, dat is iets heel kleins maar de impact is groot. Niet alleen omdat je dus minder zuivel gebruikt en dat soort dingen, dan zit je op de hoge impact. Maar ook, je laat mensen nadenken, ze bakken geloof ik ook wel eens taarten voor elkaar. Dus de niet-vegan collega die gaat dan met receptjes proberen hoe vervang ik het ei?

Daar heb je zoveel impact mee, indirect en direct. En dat is gewoon de marketingmedewerker een van de mensen die daar werkt. Hartstikke leuk, niet de hoogste baas van de uitgever. Dus dat is denk ik mijn belangrijkste. Je hebt altijd invloed maar je moet wel… Het lef hebben om er een keer iets over te zeggen.

Het aan te kaarten of te laten zien. Ik vind altijd wel heel mooi de term. Practice what you preach. Ja, dat is hartstikke goed. Maar preach ook what you practice. Dus vertel wat je doet. Waarom je die tas hebt gekocht van recyclemateriaal. Of je werktas. Of waarom je bepaalde dingen wel of niet eet. Ik heb dat ook met mijn eten Ik eet al 25 jaar geen vlees.

Dus als ik wel zakelijk eet. Dan staat er bij mij altijd iets anders op tafel dan bij gemiddeld de rest van het gezelschap. Standaard komt er iemand toe. Oh, waarom doe je dat? Of oh, dat ziet er lekker uit. Of en dan ga ik natuurlijk niet in mijn. Ja, maar weet je wel dieren. Dan heb je gewoon geen gezellige middag of avond Dan hoeft ook niet die activisme.

Maar indirect heeft het wel invloed En komt er toch een gesprek soms op gang. Terwijl ik het niet start. Want dat ga ik niet doen. Op zo’n moment. En weet je, dus iedereen kan iets doen. En als je dat meeneemt uit het boek. Ten eerste dat je je realiseert van. Ik heb impact. Of nou bij een mkb’er. Of bij een megabedrijf werk.

En ik weet nu ook hoe ik het kan doen. Hoe ik het eerste met de prek op gang kan brengen. Of hoe ik mijn medestanders kan vinden binnen mijn bedrijf. Om eens met elkaar te kijken van. Jongens, kunnen we dit niet aanpakken? Kunnen we dit niet een keer op de agenda zetten? Of eens een keer een ideebusblaadje invullen?

Of zoiets dergelijks. Dus dat zou het mooiste zijn. Want je weet wat je wil. En hoe je het kunt realiseren. Ja nou. En dan bij elk bedrijf. Ik

[00:29:12] Erno Hannink: denk dat. Nou nee, laat ik het bij mezelf houden, dat is veel makkelijker. Ik denk dat ik dat wel het meest ingewikkelde vind. Bij klimaatgesprekken noemen ze dat de handafdruk.

Dus je hebt de voetafdruk, dat is je eigen impact. De handafdruk is het resultaat dat je over praat dat mensen mee aanraking komen. En eigenlijk is die belangrijker dan je voetafdruk. En ik merk dat ik dat nog heel vaak ingewikkeld vind om over dit soort zaken te praten. En tegelijkertijd, eerlijkheid halver, merk ik ook dat dingen veranderen doordat ik dingen anders doe.

En ik zeg niet dat ik vegan ben, ik eet zoveel mogelijk plantaardig. Ja

[00:29:48] Daniëlle de Jonge: vegan is geen goed woord. Nou dat

[00:29:51] Erno Hannink: weet ik niet zeker, maar in ieder geval…

[00:29:53] Daniëlle de Jonge: is nogal gevoelig

[00:29:54] Erno Hannink: tegenwoordig. Laten we daarop houden. Maar ook sowieso, ik ben geen vegan. Ik heb niet een levensharm van vegan, maar ik probeer wel zoveel mogelijk plantaardig te werken en te eten.

Maar ik zie mezelf ook niet als een heilige. Dus ik doe ook dingen die dan niet daarin passen. Dus dan kan ik zeggen zoveel mogelijk plantaardig. Want dan ben ik op weg. Dus ook dat is zoiets. We hebben liever. Wie zegt dat ook alweer? Dat zegt volgens mij Babette Postelijnen. Liever dat je tien mensen die iets doen.

Dan één die heel perfect is.

[00:30:25] Daniëlle de Jonge: Ja precies Dat is heel ingewikkeld.

[00:30:28] Erno Hannink: Dat is natuurlijk wel een beetje de neiging in de linkse hoek. Is dat wij vooral op mensen neerkijken die het nog niet perfect doen. Dus als je vegetarisch bent ja maar je bent dus niet vegan dat is niet goed genoeg

[00:30:46] Daniëlle de Jonge: weet je

[00:30:48] Erno Hannink: dat idee

[00:30:48] Daniëlle de Jonge: omdat

[00:30:49] Erno Hannink: mensen aan de linkerkant vaak meer hebben gelezen en meer hogere opleiding hebben die mensen zitten vaak aan de linkerkant en die zeggen dan nee maar ik heb gelezen dit en dat en dit onderzoekers en die vinden dan wat jij doet niet goed genoeg en dus eigenlijk wat je doet is elkaar naar beneden halen en dus eigenlijk het werk steeds ingewikkelder maken maar jij schrijft ook in je boek het is veel beter om positief over dingen te praten op een Positieve manier, in plaats van dat je dingen weglaat, is wat je wel ervoor krijgt.

Dus

[00:31:23] Daniëlle de Jonge: ik

[00:31:24] Erno Hannink: eet vooral plantaardig in plaats van ik ben vegan en ik eet geen vlees meer. Want dat is wat je dus dan zien mensen, oh ja, mag ik dus geen vlees meer? Dat vind ik verschrikkelijk want ik vind vlees heel lekker. Of ik mag dan geen kaas meer? En ik vind kaas heel lekker. Dus ze zien allemaal bier op weg die er eigenlijk nog helemaal niet zijn.

Als je begint kun je nog best wel dingen organiseren. Dus ik vind dat wel een ingewikkeld onderwerp over misschien zeker wel op dit moment, om maar over dit soort dingen dan te praten van de dingen die je wel doet. Ik merk dat ik dat toch soms lastig vind.

[00:31:58] Daniëlle de Jonge: Ja, en het is denk ik precies wat je zegt, als je gaat zeggen wat allemaal niet meer mag, of kijk mij eens goed bezig zijn, want ik eet geen wijn, dan hakken in het zand.

Ik voel je dan bijna zelf het zand ingaan al bij jezelf. En dat heet dan de verliesaversie waar mensen dan bang voor zijn, oh, ik mag iets niet meer. Dat is logisch, want als je tegen mij zou zeggen, je mag geen auto meer rijden, want ik ben natuurlijk ook niet perfecte Erno, simpel zat, gelukkig niet,

[00:32:22] Erno Hannink: dan

[00:32:23] Daniëlle de Jonge: zou ik ook denken, maar hoe kom nou ja, weet je, dan moet ik al, nou, dat denk ik, hoezo niet, dat beslis ik zelf wel, want, dat komt met een hele lijst argumenten.

Maar als je gaat vertellen wat het je brengt, of waarom je bepaalde dingen doet, of je laat het dus letterlijk zien, als ik dus ga lunchen met zakenrelaties, dan kijk ik altijd, zit er een vegan restaurant? En dat hoeft niet omdat je dan per… Maar dan denk ik dan, nee dan eten mensen een keer iets anders dan wat ze gewend en dan zien ze, ja, dat is ook heel lekker, en zo, en ik ga niet…

Je spreekt erover, maar weet je wel, over al die dingen. Het wordt gewoon niet leuk. Dus ja, ik wil je daar wel steeds, dat is ook misschien een vorm van activisme maar dan de vrolijke vorm. Gewoon vertellen waarom het lukt. Ook inderdaad met mijn stukje natuur. Ja, iedereen zegt er ook, ik vind de natuur zo belangrijk.

We gaan met z’n allen in het bos wandelen. Maar ik probeer het dan in het klein te laten zien. Maar kijk dit is het effect. En oh, wat leuk. En dus op die manier mensen alle vrolijke dingen te laten zien. Dat is misschien ook wel mijn zijn hoor. Ik zie altijd overal wel iets positiefs bijna in. En dan worden mensen er wat, staan ze er wat meer voor open.

Wil je het misschien wel proberen? Maar ik zou zeker niet mijn mond houden, want dat is ook jammer. En soms kom je natuurlijk de knorrige mensen tegen, die dan, nu mag ook helemaal niks meer tegenwoordig blijf van mijn hardbal en nou dat, ja dat kan ook. Maar ook daarmee denk ik, als ze openstaan voor het gesprek, dan vind je altijd wel een gemeenschappelijk iets wat je allebei belangrijk vindt En waardoor je allebei kunt denken, nou laat ik het dan wel proberen.

Of ik sta er in ieder geval voor open om er nog eens een keer over na te denken. Of ja, maar ik geloof heel sterk in die positieve maar wel vertel. Laat zien, vertel deel dingen, doe iets. En dat zie je wel steeds meer ook, vind ik, op LinkedIn overigens. Ben ik daar soms verbaasd over. Positief gewaarschuwd, dat iemand die niks in de duurzaamheidshoek per se doet, zakelijk, en die maakt dan een leuke post, en oh ja, en by the way, daar hebben we dit en dat plantaan gegeten of denk eens na over je voetafdruk zus, of denk ik, hé, wat leuk dat in een zin dat ineens staat, want dan zet je ook weer mensen aan het denken van, oh, is hij daar ook mee bezig dan?

En dat werkt denk ik. Dat is veel, in mijn beleving, veel effectiever dan op de barricades en maar roepen en zeggen, dit moet zo en dat moet zo, tegelijkertijd Dan maak ik het ook weer aan de andere kant. Je hebt beide kanten nodig. Je hebt de blije eitjes nodig zoals ik. Die oh leuk. Maar je hebt ook de activistische kant nodig.

Die zegt van maar weet je wel. Ik kijk eens naar dit filmpje. Want ook daardoor Maken mensen wel andere keuzes Er zijn genoeg documentaires te verzinnen. Waardoor mensen ineens denken van oh wat erg. Hier wil ik gewoon niet meer aan bijdragen. Dus je hebt beide kanten nodig. Maar de ene kant ligt mij beter.

Omdat ik nou eenmaal. Ik zit in dat. …positiviteitshoekje. Ja, meerdere hoekjes positieve

[00:35:24] Erno Hannink: psychologie.

[00:35:25] Daniëlle de Jonge: Wat niet wil zeggen dat ik altijd nou denk… …oh we gaan het toch allemaal geweldig in de wereld? Maar dat is een andere discussie.

[00:35:31] Erno Hannink: Ja, die gaan we niet hebben nu. Als je kijkt naar het werk… …onder andere van Krasnicek…

…goed, ik heb zijn voornaam kwijt. In ieder geval hij heeft een aantal… …heel goede boeken geschreven als antropoloog. En hij schrijft in zijn nieuwste boek… …hier ook over dat… …precies wat je zegt… …je hebt dus die extreme activisten nodig. Want je hebt te maken met het overtroomwindow Wat je in principe wil is dat…

…zij zijn in staat… …om dat window te verschuiven. Om telkens die grens te… …het rechts gaat precies hetzelfde… …dat zien we ook verschuiven, dat gaat niet om… …maar in dit geval kun je ook dat window verschuiven. Mensen die heel veel impact maken… …en heel activistisch zijn… …die laten je toch op een… Maar ongewild op een andere manier kijken naar dat onderwerp.

En daarmee verschuift een beetje jouw beleving, jouw moreel op dat vlak. Je denkt, het is toch wel heel ernstig wat er nu gebeurt op dat vlak.

[00:36:27] Daniëlle de Jonge: Dan kan je dan toch iets wat anders doen. Toch maar een keer. Ja, ik geloof heel erg dat je dus beide kanten nodig hebt. Maar dan zit je op het stuk de sociale druk.

Want niemand in mijn omgeving, terwijl je dat soms niet eens weet. Want als je wel het gesprek aan gaat, dan hoor je dat die ene buurman ook dit of dat doet. Of je collega doet zo of zo. Dat zal winst zijn als we veel meer erover praten met elkaar. Of dingen laten zien. Ja nee je hebt beide nodig en ook weet je als je het dan over voeding hebt de voedselomgeving moet natuurlijk heel anders zijn de supermarkten ook wel mee bezig om veel meer te laten zien dit is gezond en er komen nieuwe richtleiden van het voedingscentrum dus ook daar beweegt wel weer iets en datzelfde ga je op een gegeven moment waarschijnlijk zien met consumeren dat dat ook wel anders kan dat je niet alleen maar plastic dingen moet kopen.

Of nu stond nu in de krant van de week over de mensen met hobby kippen en de peef als in de eieren en nu hebben ze dan onderzocht ja dat komt door de wormen dan denk ik nee dat komt niet door de wormen dat komt door de fabrikanten die de roots door de wereld in slingeren waardoor het in de grond komt hé daar wonen toevallig wormen dus het is ook maar net hoe je het frame vanuit welke kant je het bekijkt.

Ja dus dus er mag een heleboel ik denk dat er zoveel meer informatie gedeeld kan worden En dan raakt er vanzelf wel weer iets. Ja, dat geloof ik wel. Maar mensen denken bij mij ook heel vaak, dat komt door mijn klantgerichtheid en commercie omdat ik in dat vak werk, denken ze ook altijd, oh die gaat voor dure spullen en een grote auto.

Nou, inderdaad, mijn auto is niet zuinig, maar verder ben ik heel bewust aan het leven. Maar dat verwachten ze dan niet. En dat is dus de lol, ik heb er ook een keer een LinkedIn post over gezet, dat mensen aan mij vragen, maar hoezo doe jij dan ineens een boek met duurzaamheid? Ik zeg, nou, dan zal ik je even vertellen.

En dan kom ik met al mijn, niet op blim maar weet je, ik doe dit, ik doe zo, oh echt, doe jij dat? Oh oh oh wat interessant, of wat leuk. Nou ja dus dan, mensen verwachten het soms gewoon niet. Dus je kunt er ook heel normaal zijn, want dat zeggen heeft ook wel een zin. Maar je bent zo normaal ik zeg nou, gelukkig maar.

Wel

[00:38:39] Daniëlle de Jonge: je voor. Dat is het beeld van, oh, je bent duurzaam, nou, dan is dat dan wel zwaar en moeilijk en je mag niks.

[00:38:45] Erno Hannink: Ja,

[00:38:45] Daniëlle de Jonge: wat een onzin.

[00:38:48] Erno Hannink: Het zijn natuurlijk wel mensen, als je van afstand als je ziet, denk ik, oh ja, die zitten in die hoek.

[00:38:54] Daniëlle de Jonge: Ja.

[00:38:56] Erno Hannink: Maar de meeste mensen, daar zie je het niet aan. Hoe zijn je handelen?

[00:39:00] Daniëlle de Jonge: Nee, nee, nee.

Nee, dat denk ik ook niet. Nee.

[00:39:05] Erno Hannink: Nee, dat is wel grappig. En ik denk ook wel, misschien is het wel een onderwerp waar ik nu zelf, dat is niet misschien, het is een onderwerp waar ik nu zelf heel erg mee bezig ben, is ook toch dat je sommige dingen die ik zie, die zijn dan zo groot Het systeem zeg maar, wat je net precies beschrijft.

Dat zijn de warme nee, don de op, dat zijn echt niet de warme. Dat zijn echt die bedrijven die die PFAS in de wereld slingeren. Daar moeten we meer stoppen. Bij mij wekt dan op dat moment een soort frustratie op, waarvan ik denk, maar waarom kunnen we dat systeem dan niet veranderen met elkaar?

[00:39:34] Daniëlle de Jonge: Ja.

[00:39:35] Erno Hannink: En dan lees je ook boeken over de geschiedenis en over hoe dingen zich herhalen in de tijd.

En dan denk ik, het verandert dus ook eigenlijk nooit. Het is telkens een terugkeer, het is telkens weer een strijd van mensen die het anders willen. En tot het werkelijk dan kantelt en dan gaat het een tijdje goed en dan gaat het weer de verkeerde kant op. er zit dan ook een soort frustratie die ik dan voel in mij.

Ik denk van, maar het verandert ook echt nooit. Dus die bedrijven, die PFAS, die weten al lang dat dat niet goed is voor ons. De bedrijven die gassen in isolatiemateriaal ik ben nu bezig met het bouwen van mijn nieuwe huis, dat is helemaal biobased.

[00:40:14] Daniëlle de Jonge: En

[00:40:14] Erno Hannink: die praten over die giftige stoffen die vrijkomen met die olieproducten de traditionele isolatiematerialen.

[00:40:23] Daniëlle de Jonge: Maar

[00:40:23] Erno Hannink: dat wisten ze al lang. Het is niet gisteren tevoorschijn gekomen door de vader die dat heeft onderzocht en daar is het… Nee, dat is echt al heel lang bekend.

[00:40:33] Daniëlle de Jonge: Dan

[00:40:33] Erno Hannink: denk ik, hoe kan dat dat we met elkaar het systeem niet kunnen veranderen?

[00:40:37] Daniëlle de Jonge: Maar daar vind ik dan ook een gemeen randje achter zitten. Want de bedrijven weten het, maar wij als argeloze consumenten hebben geen flauw idee.

Tot nu dat er dingen naar boven komen. Dat zie je dan bijvoorbeeld met die landbouwbestrijdingsmiddelen, landbouwgif of hoe je het noemen wil. Daar wordt ineens veel meer over bekend. En dan komen mensen wel in opstand van ja, maar dit willen we helemaal niet. En dan gaat zo’n industrie moet ook iets gaan veranderen.

Op enig moment. Maar dat gaat natuurlijk moeilijk. Want je komt aan heilige huisjes. Maar zo doen we het al jaren. Zo heel lang doen we het natuurlijk nog niet zo. Ik sprak ook iemand en die zei heel mooi. Ik wil in één generatie veranderen Wat er in twee generaties kapot is gemaakt. Toen dacht ik. Ja dat is eigenlijk wel precies.

Want het is ergens na de Tweede Wereldoorlog begonnen. Dat we allemaal zo in die massaconsumptie. En dat soort dingen terecht zijn gekomen. Nou vond ik een mooie ambitie. Dus dat. Maar het kan wel. Maar je wil ook die bewustwording. En de alternatieven moeten er zijn. En die moeten dan ook nog weer goedgekeurd zijn.

En dat duurt wel. Ik geloof wel. Want zijn natuurlijk wel meer grote veranderingen ooit geweest Op een heel ander vlak. Maar er waren altijd een paar mensen die zeiden. Jongens dit moet anders. Je hebt ook die mooie curve. Je hebt die early adopters. Dat zijn die groene mensen die gewoon of heel donkergoed zijn.

Of gewoon keihard hun best ervoor doen. En dan heb je vervolgens die hele grote groep. Met die majority, de early majority, die een muis er wel voor openstaan. Die ook gezonder willen leven of meer groen in hun omgeving willen of wat dan ook. Maar die moet je helpen. En je is dan, daar kunnen wij zijn als bedrijf daar kan de overheid een rol in spelen.

Daar kunnen beurtbewoners of familie of vrienden of wie dan ook maar in ieder geval anderen een rol in spelen. Maar de meeste mensen van die groep staan er helemaal niet zo negatief in. Maar ze hebben ook geen zin om allemaal dingen te moeten uitzoeken. Want ze hebben het al zo druk hè. Nou ja, dat geldt denk ik voor de meeste mensen.

Dus ik geloof er echt wel in Maar ja dat is dan weer mijn positieve pet. Dat het kan, maar het is niet makkelijk. Nee, maar dat is denk ik altijd wel zo geweest Ook met de dingen die jij schetst. Dingen die veranderd zijn. Die hele andere vlakheid. Vrouwen kiezen. Kinderarbeid. Totaal ander. Maar dat is ook waarschijnlijk niet van na één overlegje in het kabinet.

We schaffen het af. Zo werkt het dan helemaal helaas niet. Maar het kan wel. Maar daarom we moeten wel doorgaan. En het is ook denk ik leuk om andere mensen te laten zien wat we kan. En als er dan weer een paar zeggen. Oh cool, ik heb het geprobeerd. Of ook een keer een zaakrelatie. Ja, die ken ik al ik denk 15 jaar of zo.

Maar tegenwoordig want ik weet dat altijd van jou bij vergaderingen als je altijd vegetarisch. Wij eten ook nog maar drie keer per week vlees. Zeg nou wat kwaas Ja, dat komt ook doordat ik zie hoe jij dat doet. En hoe normaal jij bent. Ja, dacht ik nou wat cool dat vind ik gewoon heel leuk dat hij dat dan terugkoppelt en er niet eens mee bezig is, maar dat hij zegt, ja dat komt ook door jou zijn handje die

[00:43:39] Erno Hannink: steek je in achterzak zo, yes

[00:43:41] Daniëlle de Jonge: precies maar dat is heel leuk, ja, en dat is wel één iemand, wie weet nog meer

[00:43:45] Erno Hannink: je schreef ook ergens dat je je groene hart meer zakelijk wil laten zien, je hebt dat al iets geschetst, dat je meer richting de bedrijven wil, waar je die verhalen vertelt, waar je die presentaties schrijft natuurlijk die boek is daar een soort middel in om dat te organiseren wat is je visie voor jezelf op dat vlak?

[00:44:03] Daniëlle de Jonge: Nou, ik denk inderdaad wel een beetje waar we het al over hadden dat ik het heel gaaf zou vinden om die bedrijven die wel willen, maar niet precies weten hoe, om die aan de hand een stuk mee te nemen, tot dan dat ze weten dat ze wat resultaat gaan zien daarin En de kans met een lezing zijn of met mensen aanzetten.

Om te ontdekken van, hé, wat wil je en hoe krijg je anderen daarin mee? Of hoe krijg je je klanten? En ik denk dat ik het dus wel heel leuk zou vinden om, dat klinkt heel vaag, maar ook nog iets anders daarnaast te doen. Wel dus ook natuurlijk aan bijdragen aan minder dierenleed of meer natuur of zoiets dergelijks.

Maar ik zou niet weten wat. Nee, ik heb een heleboel mensen geïnterviewd voor mijn boek. Ik heb al die podcasts ook gemaakt en er zat superveel inspiratie in. Ook voor mijzelf, want het zijn allemaal mensen die heel goed zijn op een bepaald stuk in de duurzame wereld. Met een aantal van hen ga ik ook in gesprek via, wat zie jij nou in de markt Waar stuurt het nou?

Of waar lopen dingen nog niet zo soepel als dat zou kunnen? Omdat ik denk, wat kan ik daar dan in doen? Ik heb geen idee wat dat gaat zijn. Misschien is het wel zo simpel als zorgen dat er meer natuur wordt aangelegd. Wat niet simpel is, maar dat is in ieder geval heel tastbaar. En dat je dat gaat organiseren met bedrijven.

Dat, ja, geen idee. En verder toch wel door blijven gaan met de lezingen. Ja, wie weet, nog een podcastreeks eraan vastplakken Nog eentje. Dat is graag. Ja,

[00:45:34] Erno Hannink: ik merk ook dat als je… Als je zoiets doet, lezingen geven, ik heb een podcast bijvoorbeeld en ik doe die boeken, dus je informeert mensen over dit soort onderwerpen, je brengt het in beeld bij mensen, je geeft mensen een platform, maar uiteindelijk is het allemaal heel indirect, het effect wat je hebt.

Dus het is allemaal

[00:45:52] Daniëlle de Jonge: via,

[00:45:54] Erno Hannink: via, via komt er ergens een effectje en dat in dit geval, jij krijgt dan een feedback van zo’n klant die dan iets zegt maar heel vaak hoor je niets, niet erg ik kan er goed mee leven, daar gaat niet om, maar het is natuurlijk ook wel heel prettig als je iets doet waarbij je gelijk het effect ziet, dat je iets bij een klant implementeert en dat het werkelijk dan ook gebeurt.

Dus ik kan me heel goed voorstellen dat je op zoek gaat naar een soort, en dat is een zoektocht waar ik zelf ook wel in zit, van ja, wat zou ik nou kunnen maken waar ik gewoon met een klant werk Waar ik met een slag kan dat het direct bij de klant iets verandert dat er werkelijk iets gebeurt in plaats van dat ik alleen maar een inspiratiemoment ben.

[00:46:33] Daniëlle de Jonge: Nee ja precies Dan zit je, dat is wat ik dan wat meer doe met de strategie sessies. Daar zie ik bijvoorbeeld wel, wat ik nu wel doe bij bedrijven, is dan de acquisitiestrategie gaan we dan samenstellen. En dan ben je natuurlijk een tijdje met elkaar bezig. Tenminste, zij zijn vooral heel erg bezig na zo’n sessie.

Dat gaan ze doen. En dan blijf ik wel aangehaakt. En dan zie je ook, als ze dat werkelijk doen, dat ze toch die één klant hebben gekregen of dat het anders. En dat kan denk ik ook heel goed op dat duurzame vlak. Maar dat is wel strategie En dan nogmaals dat kan best beginnen bij iemand die helemaal niet op strategisch niveau in het bedrijf werkt maar die wel ervoor zorgt dat er sprake wordt gebracht en daar net zo goed invloed op heeft of eraan kan meewerken.

En dat zeg ik ook wel eens bij strategie-sessies, moet hier niet alleen maar met je MT komen zitten, maar je nodig ook iemand uit het magazijn uit, van de receptie van de boekhouding, van de, nou weet ik het, overal en ergens. Maar die hebben ook hele goede ideeën want die zien precies wat hun werk voor impact heeft op klantgerichtheid bijvoorbeeld of op iets anders.

Dus ik denk dat daar dus de wat intensievere betrokkenheid dat je daar wel wat meer directe impact ziet. Dus dan kun je best in een paar maanden tijd iets veranderen wat sneller, afhankelijk van wat het doel is. En inderdaad met lezingen ja terecht wat je zegt, daar plant je een heleboel zaadjes mee en mensen vinden het leuk en ze lezen het boek er nog eens op na of ze luisteren de podcast of weet ik het, wat ze allemaal kunnen doen.

Maar daar weet je niet altijd wat er gebeurt. Tegelijkertijd, ik vind het heel leuk om op het podium te staan en je hebt ook meteen een groter bereik Er zitten misschien wel vijftig of honderd of vijfhonderd mensen in zo’n zaal. Ja er zijn. Er zijn wel een aantal die er iets mee gaan doen. Dat is dan wel vrij zeker.

Maar ja, mentoring lijkt me ook heel leuk. Maar dan zit je echt op ondernemersniveau. Dus met kleinere ondernemers kijken hoe ga je dit voor elkaar krijgen. Wat jij ook doet op andere vlakken in je werk. Kan natuurlijk ook heel goed op de duurzame vlak.

[00:48:34] Erno Hannink: Ja.

[00:48:35] Daniëlle de Jonge: De duurzame, de groene mentors. Nou ja, zoiets. Ik ga gewoon aan.

Maar dat. Wij weten veel van hoe het allemaal kan en wat er mogelijk is. Maar ja, zij hebben de slagkracht om er ook daadwerkelijk iets mee te doen in hun bedrijf.

[00:48:50] Erno Hannink: Ja, precies. Ja, dat is een goed idee. Groene mentors. Even opschrijven. De mijnaam claimen gelijk

[00:48:56] Daniëlle de Jonge: Ja is wel meteen vast.

[00:48:58] Erno Hannink: Ik ga

[00:48:58] Daniëlle de Jonge: hier eens eventjes een proeftuintje van maken.

Ja,

[00:49:02] Erno Hannink: precies. Ja

[00:49:03] Daniëlle de Jonge: nou ja. Ik denk echt wel. Maar mensen moeten het dan weten dat dat er is. En dat het praktische begeleiding is en geen dikke rapporten.

[00:49:13] Erno Hannink: Ja,

[00:49:14] Daniëlle de Jonge: daar

[00:49:15] Erno Hannink: wou ik niet van dikke rapporten.

[00:49:16] Daniëlle de Jonge: Nee nee.

[00:49:17] Erno Hannink: Nee jij ook niet, dat scheelt.

[00:49:19] Daniëlle de Jonge: Nee nee.

[00:49:21] Erno Hannink: Dus ik denk, dat zie je natuurlijk wel in de duurzaamheidsomgeving.

Als je kijkt naar de duurzaamheidsmanager GSRD, dat soort dingen. De Europese wetgeving op dat vlak die afgeswakt is overigens. Ja, daar zit heel veel papierwerk in. Daar zit heel veel verslaglegging in om te laten zien dat je een zaak voldoet. En dat is aan de ene kant begrijpelijk, want je kan natuurlijk niet een verhaal spinnen.

Maar aan de andere kant is het ook wel verschrikkelijk dat je iemand in je bedrijf moet hebben die alleen maar dat doet. Die alleen maar boeken maakt op een negatieve manier. Ja gewoon

[00:49:57] Daniëlle de Jonge: dikke rapportages die inderdaad later echt komen

[00:50:01] Erno Hannink: Ja, ik ben er niet zo kapot van. Maar ja, het is wel ook verwerst het wordt wel vereist.

Dus hoe ga je dat wel meer om als organisatie? Hoe organiseert het allemaal je bedrijf Want is natuurlijk niet, dan kun je wel zeggen, ja, we werken aan duurzaamheid, maar eigenlijk is dat het niet eens.

[00:50:16] Daniëlle de Jonge: Nee, we voldoen aan de wet, zeg maar. Bij overigens heb ik ook best veel van dat soort rapporten gelezen, even als research.

En sommige bedrijven maken er echt gewoon iets heel leuks van. Dan lijkt het me alweer leuk om aan te werken. En het kan visueel heel leuk zijn. Of in bepaalde hoe ze het verwoorden. Want dan krijg je ook dat mensen het wel gaan lezen als het aantrekkelijk is. En dan kun je er kleine dingen van delen op social media.

En dan zien anderen het weer. Want als je het alleen maar voor je eigen bedrijf doet, om te voldoen aan verslagleggingsregels. Ja, dat is jammer. Dat lijkt mij dan ook zonde. Maar dat is ook weer, preach what you practice. En doe dat op een beetje een leuke manier Dan haken andere mensen aan en zeggen, oh, doen jullie dit?

Goh, dat wist ik helemaal niet.

[00:51:01] Erno Hannink: Ja, we hebben hier een paar keer gesprek gehad. Ik ben aan de zijlijn al verbonden met de duurzaamheidsmanagers van de grote bedrijven in de Achterhoek. Per kwartaal komen ze bij elkaar. Dan zie je dat je dus ook weer van elkaar kunt leren. Want die blijven natuurlijk, andere producten maken ze, andere manieren van verzenden gebruiken ze, andere manieren van service verlenen organiseren ze.

Dus je kan van elkaar leren wat je anders doet. Ook daar, want je hebt zo’n mooi lijstje, zo’n tip in je broek dat je de 37 afstreepvinkjes waar was ook weer, een lijstje hebt van dingen die mensen zeggen om te zeggen, nou, dit past nu niet bij ons.

[00:51:36] Daniëlle de Jonge: Reden om iets niet te doen. Ja, al die argumenten van nee, maar dat hebben we al eens geprobeerd.

Ja

[00:51:41] Erno Hannink: precies dat. Die hoor ik dan ook wel voorbij komen. Maar toch, ik denk ook dat je van elkaar leert terwijl je niet hetzelfde doet. Een van de dingen die naar voren kwam ging over verpakking bijvoorbeeld, dat je daar op een bepaalde manier naar bermgraskaton bijvoorbeeld keek of naar het Zwitserlandse graskaton.

En de fabriek die was failliet gegaan je praat over plantaardige zaken. Nee, daar sla

[00:52:03] Daniëlle de Jonge: meteen aan. Er was

[00:52:06] Erno Hannink: een fabriek in Duitsland die dat deed, die was failliet gegaan. En er is wel een fabriek in Nederland die dat zou willen doen, maar dan moet je dus weten hoeveel die moet maken, want anders is het een onzekere zaak of daadwerkelijk.

En dan gaan ze dus nu de vraag bundelen van die bedrijven om dus naar de fabrikant kunnen aan te geven. Hé, maar we hebben zoveel nodig, nu kun je de machine laten lopen. Want in verhouding tot het normale verbruik van karton wat ze hebben, de productie van karton wat ze hebben, is dat nog heel erg weinig.

Maar dan kun je in ieder geval de vraag clusteren, zodat het voor de producent ook duidelijker wordt. Hé, dan kan ik gewoon een dag dit produceren en dan is het klaar. Nee

[00:52:38] Daniëlle de Jonge: ik wil zeggen, ik denk dat dat heel krachtig is als je bundelt. Overhaupt als je als bedrijf met duurzamere ambities elkaar opzoekt, sowieso voor het delen van ervaringen maar ook om naar buiten toe met elkaar op te trekken.

En dan krijg op een gegeven moment die ketensamenwerking ook met zo’n fabrikant en dan een aantal leveranciers en afnemers Ja, en volgens mij wil je een grote transitie echt succesvol laten worden, dan moet je ook minder bang zijn. Dat staat ook wel ergens in mijn boek voor je concurrentie. Je hebt wel allemaal je eigen positie natuurlijk in de markt en iedereen wil zijn eigen stukje markt behouden of hebben of vergroten.

Maar wees niet zo bang voor elkaar, omdat je zo’n opgave hebt om echt de hele samenleving bij zo’n spreken mee te krijgen. Dus ja, deel met elkaar, leer van elkaar en ga niet alleen maar zo heen houden van kijk eens, wij doen dit en niemand weet het vervolgens en het komt niet van de grond.

[00:53:35] Erno Hannink: Ja, dat is een goeie.

Ik denk dat ook, want dit heeft ook met de economie te maken, hoe we op dit moment…

[00:53:42] Daniëlle de Jonge: Kijken

[00:53:43] Erno Hannink: hoe de economie in elkaar zou moeten zitten. En daar is concurrentie en groeien een belangrijk element. Terwijl als we zouden veel meer in een soort welzijnsgedachte kunnen werken met elkaar. Waarbij het meer gaat over hoe we samen dingen organiseren.

En samen naar een betere toekomst gaan. En dan heb je wel bedrijven die dan zouden kunnen zijn de concurrent van ons. Maar in principe doe je hetzelfde met dezelfde doelstelling. Omdat je iets wil bereiken in de wereld. En dat je iets wil toevoegen aan de wereld. En dan heb je dan geen concurrent. Dan sta je allemaal op hetzelfde doel.

[00:54:16] Daniëlle de Jonge: Misschien is dat wel de belangrijkste systeemverandering, dat we afgaan van het strakke concurrentiemodel, maar dat je elkaar ook wat gunt of in ieder geval met elkaar in gesprek bent om samen dus verder te komen en dan ieder op zijn eigen manier. En dan gaan consumenten vanzelf mee of bedrijven afhankelijk van wat je klanten zijn.

Als jij alleen nog maar kartonnen dozen van bermgras kunt krijgen op enig moment, we zijn nu wel een stukje verder in de toekomst, maar stel je voor dat, dan is dat wat het is en dan doe je dat. Misschien is het altijd wel veel meer met elkaar in gesprek gaan. En dingen durven delen.

[00:54:51] Erno Hannink: Zonder

[00:54:52] Daniëlle de Jonge: je tijdsverheime meteen op straat te leggen.

[00:54:55] Erno Hannink: Anne-Plein van IJssel doet dat heel erg goed, vind ik. Zij zit in de wereld van papier. En ze maakt notitieboekjes. Dat is dan haar product wat ze maakt.

[00:55:04] Daniëlle de Jonge: En

[00:55:04] Erno Hannink: zij doet dat met steen. Dus ze maakt dat met steen. Maar wat ze dus continu doet is ook actie voeren. Om te laten zien aan de wereld dat de traditie van papier maken echt verschrikkelijk is voor de natuur.

En dus dat zegt ook dat waterbruik Over de bomen die echt gewoon sprietjes zijn die worden gekapt. En dus heel veel dingen wat ze vertelt over die wereld Om te laten zien, dit is hoe we samen als papierproducenten En ze organiseert ook dit op een inkomen met papierproducenten. Dit is voor mij iemand die dus echt iets doet van.

Oh ja, die doet dus en ze heeft een product waarmee je impact maakt in de markt. Waarbij je direct ziet. Hé, ik leef leef iets waardoor deze wereld verandert. En tegelijkertijd de markt bewust maakt van, het is niet alleen ik ga veranderen. We moeten als industrie veranderen We moeten het systeem veranderen.

[00:55:54] Daniëlle de Jonge: Ja, en dan zit je op twee kanten Je doet ook echt iets en je vertelt erover. Dat informeren blijft denk ik altijd heel belangrijk daarin. Ik heb met mij wat je noemt papier, die kreeg ik natuurlijk ook. Ja, maar een boek is ook niet heel milieuvriendelijk. Dacht ik nou, maar mijn uitschrijver werd er helemaal gek van volgens mij.

Ik zeg het moet duurzaam zijn. Dus het moet honderd procent gerecycled papier zijn. Niks nieuws geen enkel boom, geen twijgje mag erin komen, bij wijze van spreken. Ook de kaft is niet, het omslag is niet geplastificeerd. Want dat is natuurlijk bij de meeste boeken zo. Want dan, het is wel stevig Het is niet dat als er een druppel water op valt, dat dan de inkt uitloopt, bij wijze van spreken.

Dus daar ben ik ook heel erg mee bezig geweest. Want A, het is een boek over duurzaam gedrag Maar B, ik vind het ook belangrijk. Ik plant allemaal maar bomen. En dan zou ik ze aan de achterkant laten wegkappen voor een paar duizend boeken. Ja, dat is ook een beetje jammer. Maar het is en en maar dan kom je toch weer…

We moeten veel meer delen maar dan ook het positief Dus niet alleen maar zeggen, weet je wel hoeveel water? Maar kijk eens hoe goed dit bier is. Dus beide heb je toch echt nodig. Alleen zou dan denk ik… Ik denk dat je mensen meer meekrijgt met de positieve dingen. Wat valt er te winnen? Dan met negatieve verhalen.

Ik merk zelfs bij mezelf wel eens dat ik me soms afsluit. Ik denk, oh nee, niet weer zo’n filmpje. Of niet weer. En dan voel ik me vervolgens schuldig over… voordat ik dan denk, dan heb ik doorgescrolld Ja, hier kan ik maar ingewikkeld zijn. Dat ben ik dan maar voor mezelf. Maar ik denk, ja, ik weet het allemaal.

Ik doe heel erg mijn best ervoor Maar ik wil zo graag die positieve vibe ook hebben. Dus ja, maar goed. Dat komt omdat ik al duizend van die filmpjes heb gezien. Op een gegeven moment trek je het gewoon ook even niet goed.

[00:57:33] Erno Hannink: Ik denk wat… Ik in ieder geval, en ik heb in dit gesprek eigenlijk al bewust niet zo heel veel over het boek omdat ik vind dat je dan uit dit gesprek moet ervaren wat is het onderwerp waar je werkelijk aan je hart gaat en dat hoop ik dat dit uit het gesprek is gekomen voor jou als luisteraar vooral verdelligheid.

Het boek. Is in ieder geval wat jij zegt waar jij van bent, vanuit de positieve kijk naar hoe kan ik dingen veranderen verbeteren hoe kan ik dingen anders doen voor mezelf als ik een individu ben in een organisatie, als ik ondernemer ben in die organisatie of wat dan ook. Met kleine acties, met heel veel acties, waardoor je dus kunt kiezen.

Het is niet een kwestie dat je de weg kwijtraakt, maar het is een kwestie van wat kan ik dan wel doen. Daarnaast heb je natuurlijk, wat je al zegt, die podcastreeks nog ernaast Dus als je wilt verdiepen, kun je die gesprekken luisteren in de podcastserie van jou, om nog meer te horen van, oh ja, die expert, wat heeft hij er precies over gezegd Want er staat aan de zijkant zo’n podcast logootje, waar je kunt zien, oh ja, dat is waar ik dan verder wil luisteren.

En dat zeker als je dan zo’n verhaal, ik heb nu bijvoorbeeld de pagina 180 voor me, dat gewoon toeval voor duidelijkheid, Leontine Jacobs van The Alliance.

[00:58:42] Daniëlle de Jonge: Ja, die

[00:58:43] Erno Hannink: wil je

[00:58:43] Daniëlle de Jonge: luisteren.

[00:58:44] Erno Hannink: Nou, dat bedoel ik. Maar het punt is dus gewoon dat als je dat dan ziet, en je ziet zo klein stukje je denkt, oh, dat is een interessant verhaal wat zij heeft, laat ik dan die aflevering eens luisteren.

Ik denk dat dat heel erg mooi is, die combinatie die je hebt gedaan. De podcast is natuurlijk jouw wereld heel lang heb jij voor de BNR een hele goede podcast gemaakt. Dus ik vind het super. En natuurlijk is het wat je zegt het boek, totaal gerecycled, papier gedrukt En waarschijnlijk ook met inkt die niet biologisch afbreekbaar is en zo, want anders zou je het nog niet weg kunnen gooien, het boek.

Dat is heel raar, want ik heb ook met dit soort boeken gewerkt. Dat is heel raar, als je het niet mee bezig bent, heb je dat allemaal niet in de gaten, dat dat allemaal invloed heeft op papier wat we verbruiken, dat je dat weggooit en zo. Dus ik vind het een super verhaal. En natuurlijk ook, ja, de rode draad Van jou.

Over hoe je mensen helpt en overtuigt en meeneemt in het proces, wat uit je klant, verkoop, marketing stuk komt. Ja, dat zie ik hier wel in. En dat is perfect, denk ik, want het helpt je als lezer om over na te denken, hoe kan ik dit nu met andere delen wat ik aan het doen ben? Hoe kan ik mensen meenemen? Hoe kan ik in mijn bedrijf mensen meenemen?

Hoe kan ik mensen in mijn omgeving meenemen? Wat ik eerder zei, dat is een van de belangrijkste punten bij klimaatgesprek, is dat je anderen meeneemt door te praten En daar hebben we het veel over gehad nu in het gesprek en ik denk dat dat heel belangrijk is. En tegelijk van heel veel mensen spannend, en daarom breng ik het naar voren, want jij bent daar heel goed in, en daarom wil ik dat laten zien aan mensen.

[01:00:14] Daniëlle de Jonge: Dus,

[01:00:14] Erno Hannink: Danielle, dank je wel daarvoor.

[01:00:16] Daniëlle de Jonge: Ja, jij bedankt Erno. We hebben stiekem het halve boek natuurlijk wel besproken, zonder dat we er erg in hadden ja. Dus dat, ja. Ja, nee, dank je wel. Heel leuk gesprek zo.