De afgelopen maanden heb ik regelmatig in mijn journal geschreven over wat ik nu te doen heb. Afgelopen vrijdag schreef ik weer over dat ik positie mag innemen op het onderwerp gelijkwaardigheid, de rol die de ondernemer hierin kan spelen, en de innerlijke ontwikkeling van de ondernemer voor een betere toekomst.
Later die dag zat ik te kijken naar een gesprek met Cory Doctorow (journalist en auteur) waarin hij het volgende zegt dat me raakte:
“Ik ben geen fan van optimisme. Optimisme en pessimisme zijn beide een vorm van vulgair fatalisme. Het geloof dat dingen beter of slechter worden onafhankelijk van wat we doen…
Noot: fatalisme is de leer die aanneemt dat de mens geen enkele invloed heeft op zijn lot (Wikipedia).
Wat een waardevol inzicht, zo had ik er nog niet eerder naar gekeken. Cory ging verder:
Maar ik geloof wel in hoop. Hoop is het geloof dat wanneer je de omstandigheden aanzienlijk verbeterd dat je een nieuw uitkijkpunt krijgt van waaruit je dingen kunt zien die je daarvoor niet zag.”
In dat moment realiseerde ik me dat actieve hoop veel beter bij me past dan optimisme.
De volgende ochtend zit ik, met een verse kop thee, te lezen in het boek van Frank Martela (filosoof) over het najagen van geluk. Hoe bijzonder, hier lees ik nu ook over optimisme en pessimisme.
Frank schrijft op pagina 126 en 127.
- Het verleden kun je niet veranderen.
- Je acties kunnen de toekomst veranderen.
Als stoicijn begrijp ik dit. Amor fati. Liefde voor het lot.
Het verleden kan ik niet veranderen, en accepteer ik mijn lot. Mijn acties kunnen de toekomst veranderen. Als ik een actie onderneem kan ik er niet op reken dat dit direct het gewenste resultaat heeft. Het beste wat ik kan doen is genieten van het proces en me niet te veel bezig houden met het resultaat.
Frank introduceert in dit deel het, voor mij, nieuwe woord, meliorisme.
Tussen optimisme en pessimisme ligt meliorisme
De wereld is niet de slechtste, maar ook niet de beste die mogelijk is, maar er is ruimte voor verbetering. (Peirce en Dewey)
Hoewel de wereld niet perfect is, mensen hebben de mogelijkheid en verantwoordelijkheid om de wereld te verbeteren.
Meliorisme betekenis:
1) Geloof in verbetering: mensen kunnen door hun acties bijdragen aan vooruitgang in allerlei vormen (sociaal – moreel – welzijn – etc).
2) Actieve houding: verbetering gebeurt niet vanzelf, het vereist bewuste keuzes, inspanningen en samenwerking.
3) Pragmatisch idealisme: hoewel meliorisme idealen heeft, erkent het ook beperkingen en de complexiteit van de wereld.
Door deze inzichten over hoop en meliorisme realiseer ik me dat het niet gaat om wat ik te doen heb, maar vooral over de acties die ik kan doen voor een verbetering.
In plaats van kijken naar wat er mis is in de wereld, concentreer ik me op de dingen waar ik actie kan ondernemen. Verspreiden van de IDGs, de boeken podcast, innerlijke ontwikkeling van ondernemers. delen van steward ownership en holacratie met ondernemers.
Er is altijd iets waarover je de controle hebt, al is het maar hoe je op dingen reageert. Focus je energie daar op. Doe moeite om te verbeteren wat er in jouw bereik ligt om te verbeteren.
Ik ga me concentreren op de gedachten en acties op het gedeelte van de wereld dat ik kan verbeteren, en ik geniet van het proces.
Geniet van de dingen die je doet, en doe de dingen waarvan je geniet #eengoedleven.
Bronnen:
- Interview van Ellen Halliday en Alona Ferber met Cory Doctorow voor de The Prospect Podcast: Cory Doctorow: How AI is ensh*ttifying the web | Part Two of the Prospect Podcast interview
- boek Actieve Hoop – Joanna Macy
- boek Stop chasing happiness – Frank Martela
- LinkedIn bericht van Deborah van den Bos
- Over hoop sprak ik eerder met Lisa Doeland en Roos Vonk.
